Victor Hortaplein 40, bus 10 ? 1060 Brussel ? www.health.belgium.be

Op 6 maart 2018 lanceert de federale overheid een informatiecampagne over de nucleaire risico’s.

Deze campagne wil de Belgische bevolking informeren over de beschermingsmaatregelen bij een

nucleair ongeval. Tegelijk worden preventief jodiumtabletten verdeeld via de apotheek. Zo kan tijd

bespaard worden bij een nucleair ongeval.

Naar aanleiding van het ongeval in Fukushima in 2011 en op advies van de Hoge Gezondheidsraad

heeft de overheid in een nieuw nucleair noodplan beslist om de predistributie van jodiumtabletten

uit te breiden naar het ganse land.

Waarom worden jodiumtabletten vooraf verdeeld?

In België zijn er vijf nucleaire sites: de kerncentrales in Doel en Tihange, het Studiecentrum voor

Kernenergie (SCK-CEN) in Mol, Belgoprocess in Dessel en het Nationaal Instituut voor Radioelementen

(IRE) in Fleurus. Er bevinden zich twee nucleaire centrales op minder dan 20 kilometer

van onze grenzen, in Borssele (Nederland) en Chooz (Frankrijk).

De kans op een nucleair ongeval is heel klein, maar niet onbestaande. Bij een ernstig ongeval kunnen

verschillende radioactieve stoffen vrijkomen in de lucht. Daartegen kan men zich het best

beschermen door te schuilen in een gebouw, ramen en deuren gesloten te houden,

ventilatiesystemen (airco) uit te schakelen en te luisteren naar de aanbevelingen van de overheid via

tv, radio, officiële websites en sociale media.

Als er ook radioactief jodium vrijkomt, kan het gebruik van jodiumtabletten een bijkomende

bescherming bieden. Radioactief jodium wordt door het lichaam opgenomen, zowel via het

ademhalingsstelsel als via het spijsverteringsstelsel en zelfs via de huid. De schildklier slaat

radioactief jodium op tot ze ermee verzadigd is en zorgt op die manier voor een bestraling “van

binnen uit”. Door die voortdurende bestraling neemt de kans op schildklierkanker toe. Door de

schildklier te verzadigen met het niet-radioactief jodium in de tabletten, wordt het opstapelen van

radioactief jodium verhinderd. Omdat het juiste tijdstip van inname belangrijk is voor een goede

bescherming, mogen jodiumtabletten bij een nucleair ongeval nooit worden ingenomen op eigen

initiatief, maar enkel als de overheid dit adviseert.

CONTACT nuclear@health.belgium.be

BETREFT Predistributie van jodiumtabletten in België

Aan alle huisartsen

PAGINA 2

Wie zijn de kwetsbare groepen?

Foetussen, pasgeborenen, kinderen en adolescenten zijn het meest gevoelig om schildklierkanker te

ontwikkelen na blootstelling aan radioactief jodium.

1. Kinderen en adolescenten tot 18 jaar

Kinderen en adolescenten tot 18 jaar en vooral de jongsten onder hen, lopen bij een nucleair

ongeval het grootste risico om schildklierkanker te ontwikkelen.

2. Zwangere vrouwen

De hoge gevoeligheid voor radioactief jodium geldt nog meer voor ongeboren baby’s die

tijdens de zwangerschap worden blootgesteld. De schildklier van de foetus begint jodium te

concentreren en op te stapelen vanaf het 2de zwangerschapstrimester. Zwangere vrouwen

hebben ook een grotere behoefte aan jodium, waardoor ze meer radioactief jodium zullen

opnemen bij een nucleair ongeval. Door de inname van jodiumtabletten beschermen ze

zichzelf en hun ongeboren baby.

3. Vrouwen die borstvoeding geven

Jodium wordt opgenomen door de borstklier van vrouwen die borstvoeding geven en

afgescheiden in de moedermelk. Door de inname van jodiumtabletten tijdens een nucleair

ongeval beschermen ze zichzelf en hun baby. De baby zal ook nog een eigen dosis jodium

moeten krijgen via een flesje met poeder- of moedermelk.

Bij jonge volwassenen (19-40 jaar) is de kans op schildklierkanker door radioactief jodium laag. Het

risico op bijwerkingen na een eenmalige inname van jodiumtabletten is ook laag. Daarom kan het in

de nabijheid van een nucleaire site verantwoord zijn om ook aan deze leeftijdsgroep de inname van

jodiumtabletten aan te raden vanaf een bepaalde blootstelling.

Voor volwassenen ouder dan 40 jaar wordt op basis van de huidige wetenschappelijke gegevens de

inname van jodiumtabletten bij een nucleair ongeval niet aanbevolen, tenzij de verwachte

blootstelling zo hoog is dat de schildklierfunctie zelf wordt aangetast. Dit komt omdat de kans op

schildklierkanker door radioactief jodium vanaf die leeftijd heel laag is, terwijl het risico op ernstige

bijwerkingen toeneemt. Bij zwangerschap of borstvoeding is de inname van jodiumtabletten boven

de 40 jaar wel aangewezen. Volwassenen ouder dan 40 jaar krijgen in de campagne en in de

bijsluiter ook de raad om zich te informeren bij de huisarts of specialist voordat een nucleair incident

zich voordoet.

Wie moet jodiumtabletten in huis halen?

Hoe jonger, hoe meer kans op schildklierkanker door radioactief jodium. Hoe dichter bij een

nucleaire site, hoe groter de mogelijke blootstelling aan radioactief jodium bij een nucleair ongeval.

Daarom krijgen in het ganse land de kwetsbare groepen het advies om jodiumtabletten in huis te

halen: gezinnen met kinderen tot 18 jaar, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven.

? Binnen de zone van 20 kilometer rond de nucleaire sites (10 kilometer voor IRE Fleurus)

halen naast de kwetsbare groepen best ook alle andere inwoners jodiumtabletten in huis.

Ideaal moet in elk gezin en elke collectiviteit (bedrijf, school, crèche, ziekenhuis, supermarkt

…) in die zone een voorraad jodiumtabletten aanwezig zijn.

? Buiten de zone van 20 kilometer rond de nucleaire sites (10 kilometer voor IRE Fleurus), in

de rest van het land dus, krijgen naast de kwetsbare groepen ook de collectiviteiten waar

kinderen verblijven (crèches, scholen, jeugdinstellingen) het advies om jodiumtabletten af

te halen.

PAGINA 3

Waar, hoe en wanneer zijn jodiumtabletten te verkrijgen?

Jodiumtabletten zijn vanaf 6 maart gratis te verkrijgen in elke apotheek in België. Op vertoon van de

identiteitskaart kan iedereen een verpakking met 10 tabletten per gezin afhalen. Een verpakking

volstaat voor een familie van 4 personen. Voor grotere gezinnen kan een bijkomend doosje worden

uitgereikt. De bijsluiter geeft meer informatie over de in te nemen dosis (afhankelijk van de leeftijd)

en hoe de tabletten best worden ingenomen. De jodiumtabletten zijn minimum tien jaar houdbaar

als ze correct worden bewaard.

Hoe kunt u als huisarts helpen bij de predistributie van jodiumtabletten?

Op 6 maart start de nucleaire informatiecampagne van de overheid en de predistributie van de

jodiumtabletten in het ganse land. U kunt een belangrijke rol spelen door gezinnen met kinderen,

zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven actief aan te moedigen om

jodiumtabletten af te halen bij de apotheek.

Binnen de 20 kilometer rond een nucleaire site (10 km voor IRE Fleurus), kunt u naast de kwetsbare

groepen ook alle andere inwoners aanmoedigen om tabletten af te halen.

Verder is het aangewezen om, los van elk nucleair incident, het eventuele gebruik van

jodiumtabletten op voorhand te bespreken met uw patiënten, vooral met diegenen die een al dan

niet gekende schildklieraandoening hebben of bij wie mogelijke ernstige bijwerkingen kunnen

optreden bij inname van jodiumtabletten.

U kunt ook meegeven dat jodiumtabletten bij een nucleair ongeval nooit op eigen initiatief mogen

worden ingenomen, maar enkel als de overheid dit adviseert. De overheid zal via radio, tv, officiële

websites en sociale media meedelen wie jodiumtabletten moet innemen en wanneer.

Meer informatie?

Vanaf 6 maart kunnen burgers en zorgverleners terecht op de vernieuwde website

www.nucleairrisico.be. Onder de rubriek ‘doelgroepen’ zal u specifieke informatie vinden voor

zorgverleners: veel gestelde vragen, de bijsluiter, een wetenschappelijke publicatie van het Federaal

Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) en een e-learning.

De FOD Volksgezondheid ontwikkelde met de wetenschappelijke huisartsenverenigingen een elearning

van 30 minuten over de predistributie van jodiumtabletten. Een half accreditatiepunt werd

aangevraagd in de rubriek Ethiek en Economie.

Zorgverleners kunnen met vragen terecht op het mailadres van de FOD Volksgezondheid:

nuclear@health.belgium.be.



‣‣‣ Inschrijven voor Nieuwsbrieven